Μια πόλη όπως η Αθήνα έχει σίγουρα μυρωδιές και ήχους, έχει ατμόσφαιρα και ζωή, που παραμένουν αναλλοίωτα στο πέρασμα των δεκαετιών, αλλά η συνολική εικόνα της διαφοροποιείται.
Μέσα από τον φωτογραφικό φακό, κεντρικά σημεία της πόλης αποτυπωμένα τη δεκαετία του ‘70 και σήμερα αποδίδουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το «χθες» και το «σήμερα», αλλά και την όποια αίσθηση μένει στο πέρασμα των τελευταίων αυτών περίπου 40 ετών για τις αλλαγές που έχει υποστεί αυτή η πόλη.
Οι αλλαγές αυτές έχουν σηματοδοτήσει τη μεταμόρφωση της Αθήνας σε μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα με τα αρνητικά και τα θετικά της. Εκεί που χθες υπήρχε πράσινο, σήμερα έχουν δημιουργηθεί νέες κατοικημένες περιοχές, κάποιοι δρόμοι έχουν μετατραπεί σε πεζόδρομους, ενώ κάποιοι άλλοι που τους διέσχιζαν κάποτε κοπάδια ζώων, τώρα ασφυκτιούν από την κίνηση των αυτοκινήτων.
Το «Εθνος», με τη βοήθεια της αρχιτέκτονος Ελένης Κανετάκη, συγκρίνει το παρελθόν και το παρόν κάποιων πολύ κεντρικών και πολυσύχναστων αθηναϊκών σημείων και παραθέτει τις αλλαγές που ο χρόνος άφησε στο πέρασμά του.
ΑΚΡΟΠΟΛΗ
Απουσιάζουν τα ικριώματα
Η φωτογραφική λήψη από τον λόφο του Φιλοπάππου δίνει μια διαφορετική εικόνα για τον ιερό βράχο της Ακροπόλεως, αφού απουσιάζουν τα ικριώματα των Προπυλαίων και ο μεγάλος γερανός, που σήμερα βρίσκεται στον σηκό του Παρθενώνα, καθώς χρησιμοποιείται για τις αναστηλωτικές εργασίες στο εσωτερικό του μνημείου. Η άλλοτε διπλής κατεύθυνσης οδός Διονυσίου Αρεοπαγίτου έχει σήμερα μετατραπεί στην πιο πετυχημένη περίπτωση αθηναϊκής πεζοδρόμησης, τόσο από πλευράς επιλογής υλικών και σχεδιασμού της πορείας όσο και από την πλευρά υλοποίησης της μελέτης, έργο το οποίο ολοκληρώθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της πόλης και προετοιμασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004.
ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ
Μεγάλες αλλαγές τα τελευταία χρόνια
Η πλατεία αυτή έχει αλλάξει τις τελευταίες δεκαετίες και αλλάζει ακόμα ως προς τη διαμόρφωση των αρχιτεκτονικών της χαρακτηριστικών. Περιβάλλεται από κτίρια που ανήκουν σε διαφορετικές χρονικές εποχές της πόλης (π.χ. Βυζαντινή, Οθωμανική, Νεοκλασική), γεγονός το οποίο δίδει έναν «πολύχρωμο» αρχιτεκτονικό χαρακτήρα στον χώρο. Η πρόσβαση των αυτοκινήτων στον χώρο της πλατείας σήμερα έχει απαγορευτεί και βρίσκεται σε εξέλιξη η υλοποίηση μελέτης αναβάθμισης του αστικού χώρου. Οι πρόσφατες κατασκευές λόγω του υπόγειου σταθμού μετρό δυσχεραίνουν την αισθητική αναβάθμιση της περιοχής.
ΠΑΝΟΡΜΟΥ
Τη διέσχιζαν κοπάδια ζώων
Η εικόνα με το κοπάδι ζώων να διασχίζει την οδό Πανόρμου με δυσκολία, σήμερα μας πείθει ότι επρόκειτο για μια σκηνή καθημερινότητας σε ένα από τα πιο πυκνοκατοικημένα σημεία των Αθηνών. Προφανώς η φωτογραφία περιέγραφε ένα συνηθισμένο στιγμιότυπο της αλλοτινής πραγματικότητας, κατά την οποία ολόκληρες συνοικίες ήταν χαρακτηρισμένες ως τόποι εξοχικής κατοικίας ή ως βοσκοτόπια και κήποι-μποστάνια, όπου καλλιεργούνταν ακόμα μέχρι τα χρόνια του 70.
ΟΜΟΝΟΙΑ
ΜΕ ΝΕΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΗΜΕΡΑ
Η πλατεία Ομονοίας άλλαξε τα τελευταία χρόνια πρόσωπο… Οι όψεις των διατηρητέων ξενοδοχείων «Μπάγκειο» και «Μέγας Αλέξανδρος» (έργα του Ε. Zilller, 1889-1894) εμφάνιζαν ήδη από τότε σημάδια φθοράς και έλλειψης συντήρησης. Εργασίες εξωραϊσμού των όψεων πραγματοποιήθηκαν στα 1999-2000.
Νέα πολυώροφα κτίρια με χρήση «μοντέρνων» υλικών, όπως γυαλί και οπλισμένο σκυρόδεμα, κατασκευάστηκαν ήδη από την εποχή του 60. Ωστόσο, η μεγαλύτερη επέμβαση που γνώρισε τα τελευταία τριάντα χρόνια η πλατεία αφορούσε στην αλλαγή του κυκλικού σχήματός της σε ορθογώνιο και στις διαδοχικές αναπλάσεις της οριζόντιας επιφάνειας.
Οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας ‘90 και η υλοποίηση της αρχιτεκτονικής μελέτης -έπειτα από διαγωνισμό- έδωσαν μια άλλη εικόνα για τον αστικό αυτό χώρο στον κάτοικο της πόλης, όπου πριν από δεκαετίες δέσποζε η υδάτινη δεξαμενή με τον πίδακα, η οποία έπειτα αντικαταστάθηκε από την «υάλινη» γλυπτική μορφή του Δρομέα, έργο του Κ. Βαρώτσου, για να δώσει πρόσφατα τη θέση της στη σημερινή γλυπτική εγκατάσταση του Γ. Ζογγολόπουλου.
Επίσης, οι επάλληλες τροποποιήσεις στην αρχική μελέτη διαμόρφωσης του καταστρώματος της πλατείας, η χρήση διαφορετικών υλικών, οι υποχρεωτικές κατασκευές που υπαγορεύει η λειτουργία του υπόγειου σταθμού μετρό, δεν ευνόησαν τη σημερινή εικόνα που παρουσιάζει η κεντρική αυτή αθηναϊκή πλατεία.
ΛΥΚΑΒΗΤΤΟΣ
ΑΠΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΟΛΟΚΛΗΡΑ ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ
Η άποψη του Υμηττού από τον λόφο του Λυκαβηττού είναι εντυπωσιακή, καθώς στην αλλοτινή εικόνα της πόλης της δεκαετίας 70 απουσιάζουν ολόκληρα αθηναϊκά προάστια. Περιοχές όπως το Χαλάνδρι, του Παπάγου, η έκταση των εγκαταστάσεων του Ε.Μ.Π. στη σημερινή οδό Κατεχάκη δεν έχουν ακόμα κατοικηθεί ή και οριοθετηθεί, ενώ βεβαίως λείπει ολόκληρη η χάραξη της περιφερειακής Υμηττού. Επίσης άκτιστο διακρίνεται το οικόπεδο στη διασταύρωση των οδών Παπαδιαμαντοπούλου και Βασ. Σοφίας.
Η φωτογραφική αυτή λήψη από τον λόφο του Λυκαβηττού δίνει στοιχεία για την επέκταση της πόλης προς τα νοτιοανατολικά προάστια. Περιοχές όπως η Ηλιούπολη και η Καισαριανή έχουν ήδη αναπτυχθεί. Αντίθετα, οι εγκαταστάσεις της Πανεπιστημιούπολης και Πολυτεχνειούπολης δεν έχουν ακόμα κατασκευαστεί. Το άλσος Συγγρού εμφανίζει οργιώδη φύτευση. Εντύπωση προκαλεί η «σφιχτή» δόμηση που υπήρχε ήδη στην περιοχή του Κολωνακίου.
ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Παρέλαση ιππικού
Η φωτογραφία αυτή με το ιππικό να παρελαύνει κατά μήκος της οδού Μιχαλακοπούλου σίγουρα παραπέμπει σε άλλες εποχές και κυρίως σε πόλεις της ελληνικής επαρχίας. Ο σημερινός κάτοικος της πόλης αδυνατεί να πιστέψει πως θα μπορούσε να αντικρίσει μια ανάλογη σκηνή στην Αθήνα του 2008…
ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ
Κατασκευάστηκε και δεύτερο κτίσμα
Το κτίριο της αμερικανικής πρεσβείας επί της λεωφόρου Βασ. Σοφίας εξακολουθεί να δεσπόζει με την αυστηρή και στιβαρή μορφολόγησή του στην κεντρική αυτή οδική αρτηρία της Αθήνας. Ο Αμερικανός αρχιτέκτονας Walter Gropius σχεδίασε το κτίριο στα 1957 και η κατασκευή του αποπερατώθηκε το 1961.
Η διάρθρωση των όψεων με τον επαναλαμβανόμενο κάνναβο των υποστυλωμάτων παραπέμπει αφαιρετικά στην εικόνα ενός περίπτερου ελληνικού ναού, ωστόσο ανάλογη διάταξη εμφάνιζαν την εποχή εκείνη πολλά αμερικανικά κτίρια, σε διαφορετικά σημεία του κόσμου, όπως στην Ινδία, στο Βέλγιο κ.α. Σήμερα στο οικοδομικό τετράγωνο έχει κατασκευαστεί δεύτερο κτίσμα-επέκταση της πρεσβείας, ενώ ψηλοί τοίχοι και κάγκελα υψώθηκαν περιμετρικά.
ΠΛ. ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
Λίγες οι αλλαγές στα κτίρια
Η εικόνα της πλατείας Συντάγματος από τη γωνία της οδού Μητροπόλεως δεν έχει αλλάξει ιδιαίτερα. Διακρίνουμε τη γωνία των οδών Πανεπιστημίου και Καραγεώργη Σερβίας, η οποία από την εποχή εκείνη είχε διαμορφωθεί με τα κτίρια που και σήμερα συναντάμε.
Στη διασταύρωση των οδών Σταδίου και Βουκουρεστίου υπάρχει ήδη από τη δεκαετία του 30 το Μέγαρο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, έργο των Β. Κασσάνδρα και Λ. Μπόνη, που σήμερα έχει ανακαινιστεί και στους χώρους του λειτουργούν καταστήματα.
- Στέλλα Κεμανετζή
Φωτό: Κώστας Πολύβιος - ΠΗΓΗ:(ΕΘΝΟΣ)
Αρχειοθετήθηκε ως : 1
